Wystawy

WYSTAWY CZASOWE

John Faltin – fotograf Sopotu

John Faltin – fotograf Sopotu to pierwsza wystawa monograficzna prezentująca dorobek fotografa działającego na przełomie XIX i XX w. Składać się będzie z ponad 150 zdjęć ilustrujących przemianę jaka na przestrzeni lat zaszła w krajobrazie Sopotu, który z letniskowej miejscowości przekształcił się w bogate i wyjątkowo popularne miasto.

John Faltin urodził się 2.02.1846 r. w Gdańsku w rodzinie Hansa Heinricha Eduarda Faltina i Emmy Rosette (z domu Hollatz). Z zawodu był księgowym. Fotografią zainteresował się w okresie młodości, jednak dopiero rozwój techniki pod koniec XIX w. umożliwił mu samodzielne wykonywanie zdjęć. W 1892 r. zamieszkał w Sopocie.
Zdjęcia Faltina stanowią swoistą dokumentację zachodzących w mieście zmian, która prezentuje zarówno najważniejsze budynki i ulice, jak też panoramy pozwalające prześledzić rozwój przestrzenny Sopotu.
Współpracował również z wydawnictwami, między innymi ze znanym wydawnictwem należącym do Clary Bernthal.
Wystawa w Muzeum Sopotu powstała dzięki współpracy z prywatnymi kolekcjonerami, m.in. Grzegorzem Krzyżowskim. Zdjęcia pochodzą też ze zbiorów Muzeum Sopotu oraz Biblioteki Narodowej Finlandii.
Na zdjęciu: Łazienki Północne podczas budowy, 1903 r.

Odzyskane. Detale sopockich wnętrz.

Układ urbanistyczno-krajobrazowy miasta Sopotu został wpisany do rejestru zabytków 12 lutego 1979 r. Wpisem został objęty prawie cały obszar miasta, z wyjątkiem małego fragmentu dzielnicy Brodwino oraz niewielkiego terenu na granicy Gdańska z Sopotem.

Ochrona konserwatorska zabytkowych układów urbanistycznych oznacza ochronę prawną wszystkich znajdujących się na tym obszarze obiektów i polega m.in. na zachowaniu historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej miasta, w szczególności zachowaniu rozplanowania placów i ulic, linii zabudowy i wysokości budynków oraz użytych do ich budowy materiałów, jak również utrzymaniu właściwych proporcji i relacji przestrzennych zespołu.
Wpis układu urbanistyczno-krajobrazowego miasta do rejestru zabytków nie chroni wnętrz obiektów. Taki rodzaj ochrony zapewnia wpis konkretnego budynku do Rejestru Zabytków Województwa Pomorskiego.

We wnętrzach kamienic i willi zachowały się oryginale elementy: kominki, piece, stolarka, posadzki, poręcze, klamki, sztukaterie, tapety, witraże. Brak ochrony konserwatorskiej w latach powojennych, negatywny stosunek do architektury o rodowodzie niemieckim oraz brak świadomości traconego dziedzictwa to główne powodu utraty cennych elementów wyposażenia wnętrz podczas prowadzonych prac remontowych w II połowie XX w.

Na wystawie zorganizowanej we współpracy z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Sopocie pokażemy przedmioty, które pierwotnie stanowiły wyposażenie wnętrz sopockich mieszkań, a obecnie znajdują się w posiadaniu Biura Konserwatora Zabytków w Sopocie, Muzeum Sopotu i osób prywatnych.

Zadaniem wystawy jest uświadomienie historycznej wartości obiektów, które znajdują się w większości sopockich budynków i wpłynięcie na dbałość o nie w przyszłości. Zamysłem twórców ekspozycji jest wzbudzenie zainteresowania lokalną architekturą, kształtowanie właściwego podejścia do elementów historycznych wnętrz i promowanie należytej opieki nad obiektami zabytkowymi.

Wystawa pod patronatem Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

Pod Słońcem Pokoju. Wolnomularstwo w Sopocie.

Zapraszamy do oglądania wystawy “Pod Słońcem Pokoju. Wolnomularstwo w Sopocie”. Ekspozycja prezentowana będzie do 17 kwietnia 2020.

Cytując prof. Tadeusza Cegielskiego masoneria to „szczególny system etyki, osnuty alegoriami i przedstawiony za pomocą symboli”. Zgodnie z wolnomularską koncepcją człowieka, winien on dążyć przede wszystkim do etycznego doskonalenia. Wolnomularstwo to równocześnie międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i praktyczne braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów.

Ekspozycja przygotowana przez Muzeum Sopotu będzie próbą przybliżenia dziejów wolnomularstwa w Europie, ze szczególnym naciskiem położonym na historię przedwojennej masonerii działającej w Sopocie.

Obiekty prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów: Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Narodowego w Kielcach, Biblioteki Gdańskiej PAN, Muzeum w Koszalinie, Muzeum Sopotu i kolekcji prywatnych.

Wystawę uzupełnią fragmenty filmów, prezentacje multimedialne, fotografie i archiwalia.
Ekspozycji towarzyszyć będą wykłady poświęcone współczesnemu wolnomularstwu.

Oficjalnym partnerem wystawy jest Wielki Wschód Polski.
Zapraszamy!

Cisza przed burzą. Lato 1939 roku w Sopocie

Zapraszamy do oglądania wystawy “Cisza przed burzą. Lato 1939 roku w Sopocie”. Ekspozycja poświęcona została sytuacji w Sopocie w ostatnim sezonie letnim przed wybuchem II wojny światowej.

Pomimo napiętej sytuacji politycznej i spadku liczby turystów – szczególnie osób wyznania mojżeszowego i obywateli RP, którzy wybierali pobliską Gdynię – w kurorcie w 1939 roku zachowywano pozory normalnego życia. Chwilę później, we wrześniu, miasto przez moment znalazło się w strefie walk i zostało tymczasową kwaterą Adolfa Hitlera.
Wystawę podzielono na dwie części. Pierwsza z nich w głównej mierze koncentruje się wokół codziennego życia w sopockim kurorcie tuż przed wybuchem II wojny światowej. Omówione zostały wydarzenia kulturalne i towarzyskie odbywające się m.in. w Operze Leśnej i teatrze w Domu Zdrojowym, a także koncerty orkiestry zdrojowej oraz wydarzenia w klubach i sopockich kinach. Przypominamy również o działalności najpopularniejszych obiektów, takich jak Dom Zdrojowy i kasyno, zakład balneologiczny czy Kasino-Hotel.
Część informacyjną dopełniają eksponaty: przewodniki po Sopocie i kasynie z lat 30., zdjęcia plażowiczów, plaży i molo, plakaty, wycinki z prasy, repertuar kin i klubów oraz korespondencja z lata 1939 roku. Całość uzupełniają fragmenty filmów kinowych, kroniki filmowe oraz muzyka z lat 30.
Ekspozycję wzbogacają także oryginalne przedwojenne stroje. Można przyjrzeć się modzie plażowej – damskiej i męskiej, strojom dziennym, sportowym, wyjściowym i wieczorowym.
Druga część wystawy poświęcona jest nazyfikacji Sopotu. Omówione zostały rozwój NSDAP w mieście, okoliczności przejęcia władzy oraz prześladowania Polaków i Żydów po 1933 roku.
Ponadto na wystawie omówiono przygotowania do wojny w sopockiej części pasa przygranicznego między Wolnym Miastem Gdańskiem a Polską, a w ramach zakończenia – pierwsze tygodnie po wybuchu wojny oraz pobyt Adolfa Hitlera w Sopocie.
Wystawę będzie można oglądać do 15 września.
Fot. Ogród przez Domem Zdrojowym nocą (sierpień 1939 roku). Ilustracja pochodzi ze zbiorów Biblioteki Gdańskiej PAN.

Pamięć. Sopocka społeczność żydowska

Żydowska społeczność odegrała ważną rolę w przedwojennych dziejach Sopotu. Paradoksalnie, obecnie najważniejszym świadectwem jej istnienia jest niewielki cmentarz zachowany przy obecnej ulicy Jacka Malczewskiego. Brama cmentarna sopockiego kirkutu jest zresztą jedynym tego typu zachowanym zabytkiem na całym Pomorzu. O ile w wypadku Gdańska i Gdyni można znaleźć szereg śladów żydowskich w przestrzeni miejskiej, takich jak tablice, pomniki czy odtworzone napisy, o tyle w kurorcie – nie licząc skromnej, schowanej przed oczyma przechodniów tablicy upamiętniającej rozebraną w 1939 roku sopocką synagogę – na próżno szukać takich tropów.
Wystawa, przygotowana w szczególnym roku 2018, kiedy przypada zarówno osiemdziesiąta rocznica spalenia sopockiej synagogi, jak i pięćdziesiąta rocznica Marca ’68 – będzie w istocie pierwszą próbą przedstawienia losów sopockich Żydów w postaci ekspozycji muzealnej. Co istotne, narrację rozciągnięto w czasie również na okres powojenny, wskazując na często zapominany fakt odrodzenia się (choć w szczątkowej formie) żydowskiego życia w polskim już Sopocie.
Uzupełnieniem plansz tekstowych i materiału ikonograficznego będą judaika niezwiązane bezpośrednio z Sopotem (takich artefaktów praktycznie dziś nie ma), lecz pochodzące z kilku polskich kolekcji muzealnych, stanowiące wartościowe dopełnienie narracji, bowiem ukazują kulturę materialną społeczności żydowskiej jako takiej.

Autorzy tekstów: Jagoda Załęska-Kaczko i Jan Daniluk
Współpraca: Karolina Babicz-Kaczmarek
Koncepcja graficzna wystawy: Małgorzata Gliwińska-Radwańska
Organizacja wystawy: Karolina Babicz-Kaczmarek, Maria Bilikiewicz, Katarzyna Kreft.
Wystawa czynna do 27 stycznia 2019 r, od wtorku do niedzieli w godz.
10.00 – 16.00. W niedzielę wstęp wolny.

Kasyno w Sopocie (1919 -1944)

Kasyno było jedną z najsłynniejszych i bez wątpienia najbardziej kontrowersyjną atrakcją międzywojennego Sopotu. To dzięki temu przybytkowi kurort zyskał sławę „Monte Carlo Północy”, a magistrat czerpał spore korzyści, przeznaczając je na inwestycje w celu upiększenia Sopotu. By odwiedzić to miejsce, przyjeżdżali do kurortu zarówno arystokraci, a nawet koronowane głowy, z niemal całej Europy, jak i niezbyt zamożni turyści, chcący spróbować szczęścia. O czym mowa? O słynnym sopockim kasynie, które funkcjonowało nad Zatoką Gdańską w latach 1919-1944. O „jaskini gier” w Sopocie słyszał praktycznie każdy. W istocie jednak niewiele o nim do tej pory wiadomo. Do dziś krąży wiele legend miejskich czy po prostu błędnych informacji, począwszy od lokalizacji i daty otwarcia kasyna. Wystawa czasowa przygotowana przez Muzeum Sopotu pt. „Kasyno w Sopocie (1919-1944)” będzie w istocie pierwszą próbą rzetelnego przedstawienia historii tej intrygującej atrakcji dawnego Sopotu. Wystawę potraktowano też jako pretekst, by opowiedzieć szerzej o historii hazardu, a kasyn w Europie w szczególności.

Autor wystawy: Jan Daniluk, współpraca: Karolina Babicz-Kaczmarek, scenografia Małgorzata Gliwińska -Radwańska.
Eksponaty pochodzą ze zbiorów: Deutsche Spielkartenmuseum Leinfelden-Echterdingen, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, Muzeum Sopotu, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sopocie oraz kolekcji prywatnych.

Muzeum Sopotu zaprasza 2 marca o godz. 18.00 na wernisaż wystawy “Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz. Rekonstrukcja sypialni z początku XX w.”

Ekspozycja jest pierwszą w historii muzeum próbą odtworzenia wnętrz pokoi sypialnianych willi mieszczańskiej z początku XX w. Dotychczas w willi Ernsta Augusta Claaszena – siedzibie Muzeum Sopotu goście mogli oglądać przywrócone i znajdujące się na parterze pokoje reprezentacyjne: jadalnię, werandę, salon i buduar. Pomieszczenia na piętrze, dawne sypialnie, obecnie wykorzystywane są na wystawy czasowe. Nowa ekspozycja odtworzy na ponad miesiąc oryginalny wygląd tych pomieszczeń z początku XX w. Przywrócone zostaną wszystkie cztery sypialnie: małżeńska, najstarszego syna, Arthura i córek, Theodory i Ruth Asty. Choć w zbiorach Muzeum Sopotu znajdują się bezcenne zdjęcia pokazujące wystrój willi Claaszenów to tylko jedna z sypialni widnieje na fotografiach. Reszta pomieszczeń zostanie przywrócona w oparciu o archiwalia przedstawiające wnętrza z epoki.
Na wystawie wykorzystano eksponaty ze zbiorów Muzeum Sopotu, Muzeum Okręgowego w Koninie, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy oraz ze zbiorów prywatnych Andrzeja Sasa-Jaworskiego.

Wystawa czynna do 15 kwietnia, od wtorku do soboty w godz. 10.00 – 16.00, niedziela 10.00 – 17.00 wstęp wolny!

„W zdrowym ciele – zdrowy duch. 150-lecie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

Muzeum Sopotu zaprasza na wystawę „W zdrowym ciele – zdrowy duch. 150-lecie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  to jedna z najbardziej prężnych organizacji  polskich na przestrzeni dziejów. Założona we Lwowie w 1867 roku szybko zyskała popularność we wszystkich trzech zaborach. Znaczenia „Sokoła” nie sposób przecenić. Nie tylko propagował sport i wpłynął na rozwój wielu dyscyplin, ale przede wszystkim umacniał świadomość narodową działając na wielu polach, między innymi  oświaty i kultury.

Wystawa jest próbą zaprezentowania  historii  rozwoju ruchu sokolskiego na ziemiach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem losów sopockiego gniazda założonego w 1912 roku. Obok mundurów, strojów i sprzętów do ćwiczeń na ekspozycji pokazane zostaną unikatowe archiwalia: pocztówki, fotografie, legitymacje, afisze i publikacje. Całości dopełnią filmy, między innymi wywiad z Roswitą Stern, córką Izabeli Roth Stern – naczelniczki Okręgu I – gdańskiego Dzielnicy Pomorskiej Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół”, czy historyczny materiał ze Zlotu Sokolstwa Polskiego w Katowicach w 1937 roku.

Wystawa powstała we współpracy między innymi z Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, Muzeum Podkarpackim w Krośnie i Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej Zamek książąt Sułkowskich.

Kurator: Karolina Babicz-Kaczmarek

Autorka scenografii wystawy: Małgorzata Gliwińska-Radwańska

Wernisaż w dniu 8 października o godz. 18.00.

Wystawa czynna od 10.10.- 24.12.2017 r., od wtorku do soboty w godz. 10.00 – 16.00.

W niedzielę 10.00 – 17.00, wstęp wolny.

Muzeum Sopotu

ks. Józefa Poniatowskiego 8

81-724 Sopot

www.muzeumsopotu.pl